Bệnh cao huyết áp là gì?

Huyết áp cao là gì?

Huyết áp cao (hay còn gọi là tăng huyết áp) là khi áp lực của máu vào thành động mạch cao hơn bình thường.

Huyết áp được ghi lại với chỉ 2 số. Chỉ số thứ nhất là huyết áp tâm thu là mức huyết áp cao nhất trong mạch máu – áp lực khi tim đẩy máu ra. Chỉ số thứ hai (hay chỉ số dưới) là huyết áp tâm trương  là mức huyết áp thấp nhất trong mạch máu – áp lực tim đập giữa các nhịp đập.

  • huyết áp cao được cho là từ 140 / 90mmHg trở lên
  • huyết áp lý tưởng được cho là từ 90 / 60mmHg đến 120 / 80mmHg
  • huyết áp thấp được cho là 90 / 60mmHg trở xuống

(Chỉ số huyết áp trong khoảng từ 120 / 80mmHg đến 140 / 90mmHg được cho là bạn đang có nguy cơ bị huyết áp cao)

Nếu huyết áp quá cao, nó sẽ gây áp lực cao lên các mạch máu, tim và các cơ quan khác, chẳng hạn như não, thận và mắt.

Huyết áp cao kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh nghiêm trọng có khả năng đe dọa đến tính mạng như: bệnh tim, đau tim, đột quỵ, suy tim, bệnh động mạch ngoại biên, phình động mạch chủ, bệnh thận, mất trí nhớ,…

Nguyên nhân huyết áp cao

Trong hầu hết các trường hợp, không rõ chính xác nguyên nhân gây ra huyết áp cao (tăng huyết áp).

Huyết áp cao (tăng huyết áp) thường không có bất kỳ triệu chứng nào, vì vậy cách duy nhất để biết bạn có bị huyết áp hay không là kiểm tra huyết áp.

Ai có nguy cơ bị huyết áp cao?

Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp bao gồm:

  • tuổi tác – nguy cơ phát triển huyết áp cao tăng khi bạn già đi
  • tiền sử gia đình bị huyết áp cao
  • có nguồn gốc châu Phi hoặc Caribbean
  • một lượng lớn muối trong thức ăn của bạn
  • thiếu tập thể dục
  • thừa cân hoặc béo phì
  • thường xuyên uống một lượng lớn rượu
  • hút thuốc
  • thiếu ngủ dài hạn

Thay đổi lối sống lành mạnh có thể giúp giữ huyết áp của bạn ở mức bình thường.

Nguyên nhân gây huyết áp cao từ bệnh

Khoảng 5–10% số ca mắc huyết áp cao do một trong các bệnh dưới đây gây ra bao gồm:

  • bệnh thận
  • Bệnh tiểu đường
  • nhiễm trùng thận lâu dài
  • ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn – Thành cổ họng giãn ra và hẹp đi trong khi ngủ, làm gián đoạn nhịp thở bình thường
  • Viêm cầu thận – tổn thương các bộ lọc nhỏ bên trong thận
  • thu hẹp các động mạch cung cấp cho thận
  • vấn đề hormone – chẳng hạn như một tuyến giáp kém, một tuyến giáp hoạt động quá mức , hội chứng Cushing, tăng nồng độ của hormone aldosterone (cường aldosteron) và phaeochromocytoma
  • Lupus – một tình trạng mà hệ thống miễn dịch tấn công các bộ phận của cơ thể như da, khớp và các cơ quan khác
  • xơ cứng bì – một tình trạng gây ra da dày, và đôi khi có vấn đề với các cơ quan và mạch máu

Điều trị huyết áp cao

Thay đổi lối sống thường có thể giúp giảm huyết áp đối với người bị huyết áp cao, mặc dù một số người cần phải dùng thuốc.

Việc dùng thuốc có được khuyến nghị hay không phụ thuộc vào chỉ số huyết áp của bạn và nguy cơ phát triển các vấn đề như đau tim  hoặc đột quỵ .

Bác sĩ sẽ thực hiện một số xét nghiệm máu và nước tiểu và đặt câu hỏi về sức khỏe để xác định phương pháp điều trị huyết áp

  • nếu huyết áp luôn ở mức trên 140 / 90mmHg (hoặc 135 / 85mmHg tại nhà) nhưng nguy cơ mắc các bệnh liên quan thấp – bạn sẽ được khuyên thực hiện một số thay đổi trong lối sống của mình
  • nếu huyết áp của bạn luôn ở mức trên 140 / 90mmHg (hoặc 135 / 85mmHg tại nhà) và nguy cơ mắc các bệnh liên quan cao – bạn sẽ được cung cấp thuốc để giảm huyết áp, ngoài việc thay đổi lối sống
  • nếu huyết áp luôn ở mức trên 160 / 100mmHg – bạn sẽ được cung cấp thuốc để giảm huyết áp, ngoài việc thay đổi lối sống

Thay đổi lối sống

Một số thay đổi trong lối sống hằng ngày để giảm huyết áp. Bao gồm:

  • cắt giảm lượng muối của bạn xuống dưới 6g mỗi ngày thông qua việc tìm hiểu làm thế nào bạn có thể giảm lượng muối trong chế độ ăn uống.
  • ăn một chế độ ăn ít chất béo, cân bằng – bao gồm nhiều trái cây và rau quả tươi; Nhận lời khuyên của bác sĩ về chế độ ăn uống lành mạnh.
  • cắt giảm rượu
  • giảm cân
  • Tập thế dục thường xuyên
  • uống ít cafein – có trong cà phê, trà và cola
  • bỏ hút thuốc – nhận trợ giúp bỏ thuốc lá
  • ngủ ít nhất 6 giờ mỗi đêm nếu bạn có thể – đọc một số lời khuyên để đi ngủ

Trên thực tế, bằng cách thực hiện những thay đổi này sớm, bạn có thể tránh được việc cần dùng thuốc.

Thuốc trị cao huyết áp

Một số loại thuốc có thể được sử dụng để giúp kiểm soát huyết áp cao. Nhiều người cần dùng kết hợp nhiều loại thuốc khác nhau.

Một người có thể cần dùng thuốc huyết áp cho đến hết đời. Nhưng bác sĩ của bạn có thể giảm hoặc ngừng điều trị nếu huyết áp của bạn được kiểm soát trong vài năm. Điều quan trọng phải là dùng thuốc theo chỉ dẫn. Nếu bạn bỏ lỡ liều, nó sẽ không hiệu quả. Các loại thuốc được sử dụng để điều trị huyết áp cao có thể có tác dụng phụ. Nếu gặp phải tình trạng như vậy, thay đổi loại thuốc khác là một giải pháp cho bạn. Một số loại thuốc cho người huyết áp cao bao gồm:

– Chất gây ức chế ACE

Thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE) làm giảm huyết áp bằng cách làm giãn mạch máu.

Ví dụ phổ biến là enalapril, lisinopril, perindopril và ramipril.

Tác dụng phụ phổ biến nhất là ho khan kéo dài . Các tác dụng phụ khác có thể bao gồm đau đầu ,  chóng mặt và phát ban.

– Thuốc ức chế thụ thể angiotensin-2 (ARB)

ARB hoạt động theo cách tương tự như thuốc ức chế men chuyển. Chúng thường được khuyên dùng nếu thuốc ức chế men chuyển gây ra tác dụng phụ.

Ví dụ phổ biến là candesartan, irbesartan, losartan, valsartan và olmesartan.

Các tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm chóng mặt, đau đầu và các triệu chứng cảm lạnh hoặc cúm .

– Thuốc chặn canxi

Thuốc chặn canxi làm giảm huyết áp bằng cách mở rộng các mạch máu của bạn.

Ví dụ phổ biến là amlodipine, felodipine và nifedipine. Các loại thuốc khác như diltiazem và verapamil cũng có sẵn.

Các tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm đau đầu, sưng mắt cá chân và táo bón .

Uống nước bưởi trong khi dùng một số thuốc chặn canxi có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.

– Thuốc lợi tiểu

Đôi khi được gọi là thuốc nước, thuốc lợi tiểu hoạt động bằng cách xả nước và muối dư thừa ra khỏi cơ thể qua nước tiểu. Chúng thường được sử dụng nếu thuốc chặn canxi gây ra tác dụng phụ.

Ví dụ phổ biến là indapamide và bentroflumethiazide.

Các tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm chóng mặt khi đứng dậy, khát nước tăng lên , cần đi vệ sinh thường xuyên và phát ban.

Mức kali thấp (hạ kali máu) và mức natri thấp (hạ natri máu) cũng có thể xuất hiện sau khi sử dụng laoij thuốc này lâu dài.

– Thuốc chẹn beta

Thuốc chẹn beta có thể làm giảm huyết áp bằng cách khiến tim bạn đập chậm hơn và ít lực hơn.

Chúng từng là một phương pháp điều trị phổ biến cho huyết áp cao, nhưng bây giờ chỉ có xu hướng được sử dụng khi các phương pháp điều trị khác không hiệu quả.

Điều này là do thuốc chẹn beta được coi là kém hiệu quả hơn các loại thuốc huyết áp khác.

Ví dụ phổ biến là atenolol và bisoprolol.

Các tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi và tay chân lạnh.

Phòng ngừa-Huyết áp cao

Huyết áp cao thường có thể được ngăn ngừa hoặc giảm bằng cách ăn uống lành mạnh, duy trì cân nặng khỏe mạnh, tập thể dục thường xuyên, uống rượu điều độ và không hút thuốc.

Chế độ ăn uống lành mạnh

Cắt giảm lượng muối trong thức ăn của bạn và ăn nhiều trái cây và rau quả.

Muối làm tăng huyết áp. Càng ăn nhiều muối, huyết áp càng cao. Cố gắng ăn ít hơn 6g muối mỗi ngày tức là khoảng một muỗng cà phê.

Ăn một chế độ ăn ít chất béo bao gồm nhiều chất xơ – chẳng hạn như gạo nguyên hạt, bánh mì và mì ống và nhiều trái cây và rau quả cũng giúp giảm huyết áp.

Hạn chế tối đa rượu, bia

Rượu, bia chứa nhiều calo, sẽ khiến tăng cân và làm tăng huyết áp.

Giảm cân

Thừa cân buộc tim bạn phải làm việc nhiều hơn để bơm máu quanh cơ thể, điều này có thể làm tăng huyết áp.

Chỉ cần giảm vài cân sẽ tạo ra sự thay đổi lớn đối với huyết áp và sức khỏe.

Hoạt động thể dục thể thao

Hoạt động tích cực và tập thể dục thường xuyên làm giảm huyết áp bằng cách giữ cho tim và mạch máu của bạn luôn trong tình trạng tốt.

Tập thể dục thường xuyên cũng có thể giúp bạn giảm cân, điều này cũng sẽ giúp giảm huyết áp.

Người lớn nên thực hiện ít nhất 150 phút (2 giờ và 30 phút) hoạt động aerobic cường độ vừa phải như đạp xe hoặc đi bộ nhanh mỗi tuần.

Hoạt động thể chất có thể bao gồm từ thể thao đến đi bộ và làm vườn.

Cắt giảm lượng caffeine

Uống hơn 4 tách cà phê mỗi ngày có thể làm tăng huyết áp của bạn.

Nếu bạn bạn đang sử dụng một lượng lớn của cà phê, trà hoặc đồ uống giàu caffeine khác, chẳng hạn như cola và một số đồ uống năng lượng thì hãy cân nhắc cắt giảm nó.

Uống trà và cà phê là một phần của chế độ ăn uống cân bằng, nhưng có thể thay thế chúng bằng các đồ uống lành mạnh hơn.

Bỏ thuốc lá

Hút thuốc không trực tiếp gây ra huyết áp cao, nhưng nó khiến bạn có nguy cơ bị đau tim và đột quỵ cao hơn nhiều.

Hút thuốc giống như huyết áp cao, sẽ khiến các động mạch của bạn bị thu hẹp. Nếu bạn hút thuốc và bị huyết áp cao, các động mạch của bạn sẽ thu hẹp nhanh hơn rất nhiều và nguy cơ mắc bệnh tim hoặc phổi trong tương lai sẽ tăng lên đáng kể.

Có được một giấc ngủ ngon

Thiếu ngủ kéo dài có liên quan đến tăng huyết áp và tăng nguy cơ tăng huyết áp. Nên ngủ ít nhất 6 tiếng mỗi đêm nếu có thể.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *